Kablo Derdi Bitiyor: Elektrikli Arabalarda Kablosuz Şarj Dönemi Hakkında Her Şey

Akıllı telefonlarla hayatımıza giren kablosuz şarj teknolojisi şimdi de elektrikli araçlar için güç sağlayacak. Şarj kablolarıyla uğraşma sorununu ortadan kaldıran bu teknolojiyle şarj süreçleri çok daha pratik hâle gelecek. Özellikle havanın şarj için elverişsiz olduğu yağmurlu günlerde araçtan kablolarla vakit harcamadan aracınızı şarj etmeniz mümkün. Elektrikli araba kablosuz şarj dönemi, menzil ve şarj süresi kavramlarını zihinlerden söküp almak için geliyor.

Bu yazımızda kablosuz şarjın çalışma mantığından üzerinde çalışan markalara kadar pek çok konuyu detaylıca ele aldık. Siz de merak ettiğiniz sorulara bu içerikten cevap bulabilirsiniz.

Elektrikli Arabalarda Kablosuz Şarj Nasıl Çalışır?

Kablosuz şarj teknolojisinin çalışma mantığı tüm elektronik bileşenlerde aynı temele dayanır. Yani telefonlarda bu sistem nasıl işliyorsa otomobillerdeki kablosuz şarjda da aynı şekilde işler. Elektrikli araçların kablosuz şarj sürecini akıllı telefonlardan ayıran tek fark çok daha yüksek bir güç gerektiriyor olmasıdır. 

Kablosuz şarj sisteminin çalışma mantığı manyetik rezonans temeline dayanır. Alternatif akımla çalışan taban sistemi manyetik bir alan oluşturur. Bu alana giren cihazda bir elektrik akımı indüklenir. İndüklenen bu akım daha sonra alternatif akıma çevrilerek araç bataryasında depolanır.

Kablosuz şarj işleminin gerçekleşebilmesi için 3 temel şart aranır. Bu şartlar:

• Zemin Pedi (Verici): Park yeri zeminine yerleştirilen veya gömülen bir plaka, şebekeden gelen elektriği yüksek frekanslı bir manyetik alana dönüştürür.
• Araç Pedi (Alıcı): Elektrikli aracın altına monte edilen özel bir alıcı ped bu manyetik alanı yakalayarak tekrar elektrik enerjisine dönüştürür ve bataryayı besler.
• Hizalama: Elektrikli araç park edilirken bu iki ped paralel olacak şekilde hizalanmalıdır. Sistem iki pedin birleştiğini algıladıktan sonra şarj işlemi herhangi bir fiziksel temas olmaksızın otomatik şekilde başlar.

Statik ve Dinamik Şarj Nedir?

Kablosuz şarj teknolojisi statik ve dinamik olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. 

Statik şarj sabit bir akışı temsil eder. Elektrikli aracın stop pozisyonundayken kablosuz olarak enerji almasıdır. Şu an kullanımda olan ve hâlen geliştirilen sistem statik şarj üzerinedir. Bu sistem zemine ve araç altına sabitlenen bir pedle aktif edilebilir. En büyük avantajı kullanıcıların tak-çıkar zahmetine girmeden araçlarını şarj edebilmesidir. Bu sistem akşam eve geldiğinizde sadece park ederek sabah tam dolu bir bataryayla yola çıkmanızı sağlar. Ev, iş yeri otoparkları, taksi durakları ve otobüs terminallerinde son derece işlevsel bir kullanım sağlar.

Elektrikli arabadaki dinamik şarjdaysa araç hareket hâlindeyken batarya dolumu gerçekleşir. Otoyolun belirli bir şeridine, asfaltın altına gömülecek şekilde şarj pedleri döşenir. Elektrikli araçlar bu şeritte ilerlerken yoldaki manyetik alan sayesinde batarya sürekli beslenir. Şehirler arası otoyollar ve yoğun kullanılan toplu taşıma güzergâhlarında kullanıma uygundur. Menzil kaygısını ortadan kaldıracak olan bu sistem kullanıcılarına büyük avantaj sağlar. Bu sisteme yönelik çalışmalar farklı ülkelerde devam etmektedir.

Kablosuz Şarjın Avantajları ve Dezavantajları

Elektrikli araba şarjında bataryanın kablo gereksinimi olmadan doldurulabilmesinin avantajları olduğu kadar dezavantajları da vardır. Bu dezavantajları ortadan kaldırmak için günümüzde teknik çalışmalara aralıksız devam ediliyor.

Öne çıkan kablosuz şarj avantajları şunlardır. 

• Kullanım Kolaylığı: Araçtan inmeye gerek kalmaz, şarj için sadece aracı park etmek yeterlidir.
• Hava Koşullarından Etkilenmemek: Kar fırtınası, şiddetli yağmur veya buzlanma gibi olumsuz hava koşullarında sürücüler araçlarını ıslanmadan şarj edebilir. Ayrıca fiziksel bir bağlantı noktası olmadığı için kabloda ortaya çıkabilecek bir sorun nedeniyle şarjın kesintiye uğraması da söz konusu değildir.
• Hırsızlığa Karşı Güvenli: Şarj pedleri genellikle asfaltın altına veya betonun içine gömüldüğünden dışarıdan herhangi bir zarara uğrama ihtimali çok düşüktür. Ayrıca kablo hırsızlığı gibi durumlar da tamamen ortadan kalkar.
• Engelsiz Erişim: Hareket kısıtlılığı olan bireyler için şarj istasyonlarındaki ağır üniteleri yönetmek zor olabilir. Kablosuz şarj bu süreci tamamen zahmetsiz kılar.

Kablosuz şarjın dezavantajlarıysa şunlardır:

• Yüksek Kurulum Maliyeti: Kablosuz şarj istasyonu kurulumu, standart bir kablolu duvar ünitesinden daha maliyetli olabilir. Yüksek teknolojili elektronik ekipmanların maliyeti klasik duvar şarjlarına kıyasla yüksektir.
• Hizalama Hassasiyeti: Tam kapasite bir enerji akışı için aracın altındaki alıcıyla zemindeki vericinin tam üst üste gelmesi gerekir. Birkaç santimetrelik sapma bile verimliliği düşürebilir.
• Enerji Kaybı: Kablolu şarjda neredeyse hiç kayıp yaşanmazken kablosuz şarjda hava boşluğu nedeniyle yaklaşık %7-10 oranında bir enerji kaybı yaşanması mümkündür.
• Isınma ve Güvenlik: Manyetik alanlar çalışma sırasında ısı üretebilir. Pedlerin arasına girebilecek bozuk para ya da anahtar gibi metal nesnelerin aşırı ısınmasını önlemek için "yabancı nesne algılama" gibi ek güvenlik sensörlerine ihtiyaç duyulabilir.

Kablosuz Şarj Teknolojisi Üzerinde Çalışan Markalar

Kablosuz şarj teknolojisi üzerine çalışan firmalar iki kategoriye ayrılıyor: Kendi araçlarına bu sistemi entegre eden otomobil üreticileri ve bu sistemin altyapısını kuran teknoloji devleri. Öne çıkan bazı markaları inceleyebiliriz.

BMW ve Mercedes-Benz

Premium segmentin önde gelenleri kullanıcılarının konforunu yine ön planda tutuyor. BMW 530e iPerformance modeliyle fabrika çıkışı kablosuz şarj opsiyonu sunan ilk markalardan biri. Mercedes-Benz ise yeni nesil EQ serisi araçlarında şehir içi otoparklarda kullanılmak üzere yüksek verimli endüktif şarj sistemlerini test ediyor.

WiTricity 

Manyetik rezonans teknolojisinin patentlerini elinde bulunduran bu şirketin teknik kadrosu oldukça güçlü. Bağımsız olarak geliştirdikleri şarj pedleri binek araçlardan otobüslere kadar pek çok araca uyum sağlayabiliyor.

Volvo ve Siemens 

Volvo-Siemens iş birliği kapsamında İsveç'te elektrikli yollar üzerinde çalışılıyor. Taksi filoları üzerinde yapılan testlerde duraklarda beklerken kablosuz dolan bataryalar sayesinde araçların gün boyu şarj istasyonuna gitmeden hizmet vermesi hedefleniyor.

Voltify olarak mobilite ihtiyaçlarınıza yenilikçi çözümler üretiyoruz. Geniş ürün yelpazemiz arasında son model araçlar yer alıyor. Dilerseniz kullanım alışkanlıklarınıza uygun modeli kolayca seçebilir, ihtiyacınız süresince dilediğiniz elektrikli aracı kiralayabilirsiniz.