Kiralama Sürecinde Yasal Zorunluluklar: Kiralık Araç Bildirim Sistemi KABIS Nedir?

T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen ve "Kiralık Araç Bildirim Sistemi"nin kısaltması olan KABİS, 2015 yılından bu yana araç kiralama sektöründe güvenliğin ve denetimin dijital kapısı olarak hizmet veriyor. Peki, sektörün temel taşı hâline gelen kiralık araç bildirim sistemi nedir ve operasyonel süreçleri nasıl kolaylaştırır?

Bu yazımızda araç kiralama şirketlerinden bireysel kiracılara kadar herkesi yakından ilgilendiren KABİS sisteminin detaylarını, yasal yükümlülükleri ve güncel araç kiralama şartları kapsamındaki yerini mercek altına alıyoruz.

KABİS Nasıl Çalışır?

KABİS'in işleyişi bürokratik bir kayıt sürecinin ötesine geçerek güvenlik odaklı dijital bir ağın parçası olmayı ifade eder. Sistemin kusursuz işlemesi için kiralama şirketlerinin belirli aşamalardan geçerek otorite tarafından doğrulanması gerekir. Şirketler KABİS sistemine üye olabilmek için vergi levhalarını ve ruhsatlarını bağlı bulundukları emniyet birimlerine götürerek şirketlerini resmî bir araç kiralama firması olarak sisteme kaydettirmeli ve aktivasyon işlemlerini tamamlamalıdır. Bu aşama sektördeki kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi için atılan ilk ve en önemli adımdır. 

Vergi levhası ve ruhsata ek olarak şirkete ait sabit bir internet IP adresi verilmesi de zorunludur. Sabit IP zorunluluğu sisteme yapılan girişlerin hangi fiziksel noktadan gerçekleştirildiğinin tespiti ve veri güvenliğinin siber saldırılara karşı korunması açısından kritik bir güvenlik katmanıdır. İbraz edilen belgelerin yetkili kişiler tarafından incelenmesinin ardından başvuruyu yapan şirkete sisteme erişim sağlayabileceği bir kullanıcı adı ve şifre tanımlanır. Bu bilgiler şirketin dijital kimliği niteliğindedir.

Şirket yetkilisi, aktivasyon işlemlerini takiben kendisine tanımlanan bilgilerle kiralık araç bildirim sistemi giriş sayfasını kullanarak araç kayıtlarını gerçekleştirir. Bu noktada sistemin hızı ve anlık bildirim kapasitesi devreye girer. Sistemin sağladığı teknolojik altyapı, filomuzda yer alan tüm kiralık elektrikli araçlar için güvenli bir kayıt ve takip mekanizması oluşturarak kullanıcı bilgilerini Emniyet Genel Müdürlüğü sistemine anlık olarak aktarır.

KABİS kullanımı, kiralama süreci boyunca oluşabilecek her türlü hukuki ve idari işlemler için resmî bir kayıt mekanizması oluşturur. Sisteme kaydedilen veriler devlet nezdinde "kesin delil" ve ispat niteliği taşıdığından olası uyuşmazlıklarda şirket ve müşteri arasındaki yasal sorumlulukların sınırları netleştirilir. Bu sayede hem tüketicinin hem işletmecinin hak kayıplarının da önüne geçilir.

Kiralama Şirketleri İçin Yasal Sorumluluklar ve Cezalar

Araç kiralama şirketlerinin KABİS'e üye olmaları ve sistemi aktif olarak kullanmaları yasal bir zorunluluktur. Asayiş politikasının bir parçası olan bu sistemde yapılacak en küçük bir ihmal dahi telafisi güç mali ve idari sonuçlar doğurabilir. Kiralama şirketlerinin uyması gereken yasal sorumlulukları ve cezai durumların ortaya çıkması durumunda uygulanacak cezaları ayrı başlıklar altında ele alabiliriz:

1. Teknik Altyapı ve Veri Güvenliği

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'ndaki ek madde 3'e göre kiralanan araç bilgileri, aracı kiralayanların bilgileri, kira sözleşmesi ve buna ilişkin tüm belgeler usule uygun şekilde bilgisayarda tutulmalıdır. Bilgisayar terminalleriyse genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanmalıdır. Bu bağlantı, veri akışının kesintisiz ve denetlenebilir olmasını sağlar.

Araç kiralama şirketlerine ait tüm araçlarda GPS cihazı bulundurulması şarttır. Cihazın varlığı yeterli değildir, araçlara ait GPS (konum) bilgilerinin üç yıl boyunca saklanması zorunludur. Bu arşivleme yükümlülüğü geçmişe dönük adli soruşturmalarda veya suç analizi süreçlerinde emniyet güçlerinin en büyük yardımcısıdır.

2. Operasyonel Bildirim Yükümlülüğü

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun ilk maddesinde araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin kimliklerinin tespiti ve bildirilmesinin bu kanuna göre yapıldığı açıkça belirtilir. Bu kanuna göre firmaların araçlarını kiraladıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğüne ait internet sitesine girerek gerekli bilgileri sisteme işlemeleri gerekir. Sisteme kaydedilen verilerin gerçeğe aykırı olmaması ve belgelerin mevzuata uygun düzenlenmesi zorunludur. 

Genel kolluk kuvvetleri tarafından yapılacak incelemelere karşı kiralamaya ait bilgi ve belgelerin her an hazır bulundurulması gerekir. Araç kiralayanlar kamu kurum ve kuruluşlarından biriyse yalnızca araç bilgileri ve kurumla yapılan sözleşme bilgileri sisteme kaydedilir.

3. İdari Para Cezaları ve Ruhsat Riski

Araç kiralama şirketleri, bildirim yükümlülüklerine uymayıp kimlik bilgilerini gerekli mercilerle usule uygun şekilde paylaşmazsa 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun Uygulanması ile İlgili Yönetmelik kapsamında araç kiralama şirketine para cezası ve ruhsat iptali gibi yaptırımlar uygulanır. Kimlik Bildirme Kanunu ek madde 3'e göre:

• Bilgi, belge ve kayıtların usule uygun olarak tutulmadığı,

• Bilgisayar terminallerinin kolluk kuvvetlerine ait bilgisayar terminallerine bağlanmadığı,

• Gerçeğe aykırı kayıt tutulduğu,

• Araçlarda GPS cihazı olmadığı ve konum bilgilerinin saklanmadığı tespit edilirse kiralama şirketlerine ₺99.896 para cezası kesilir.

Yine aynı maddeye göre:

• Genel kolluk kuvvetleri kiralamaya ait belgeleri incelemek istediğinde belgeler hazır edilmez,

• kiralanan araç bilgileriyle kiralayana ait bilgiler kiralama işleminden sonra sisteme girilmezse ₺49.939 idari para cezası kesilir.

Bu işlemler aynı yıl içinde tekrar ederse kesilen para cezası iki katına çıkarılır. Eğer olay aynı yıl içerisinde dört defa tekrarlanırsa araç kiralama şirketinin işletme ruhsatı iptal edilir.

Kiraya verilen araç sisteme girilir ve araca herhangi bir trafik cezası yazılırsa kiraya veren firma aracın o tarihte kiralandığını KABİS'e bildirerek cezadan muaf tutulur. Kiraya verilen aracın şirket tarafından sisteme bildirilmediği durumlarda araca trafik cezası yazılırsa kiralama şirketi trafik cezasına ek olarak idari para cezası da ödeyebilir. 

Kiralık araç bildirim sistemi yönetmeliğine göre trafikte verilen idari para cezalarından ihlali yapan kişi sorumlu tutulur. Sürücünün tespit edilemediği durumlardaysa trafik cezaları tescil plakasına göre yazılır. Bu durumda da cezadan araç sahibi sorumlu tutulur. Bu riski ortadan kaldırmak ve trafik cezaları listesindeki yaptırımların doğru muhataba ulaşmasını sağlamak için KABİS üzerinden anlık ve doğru veri girişi yapılmalıdır.

Kiralayanlar İçin KABİS'in Avantajları

Kiralık araç bildirim sisteminin ilk ve temel amacı araç kiralama şirketleriyle araç kiralayanlar arasında meydana gelebilecek herhangi bir sorunda iki tarafın da çıkarlarını koruyarak denge sağlamaktır. Bu sistem, araç kiralayanlar için şu avantajları beraberinde getirir:

• Kayıt dışı faaliyet gösteren kiralama şirketlerinin aksine KABİS kullanan firmalar kişisel verileri doğrudan Emniyet Genel Müdürlüğüyle paylaşır. Kişisel verilerin devletin resmî sistemleri üzerinden işlenmesi, bu bilgilerin üçüncü şahısların eline geçme riskini azaltır. 

• KABİS kullanan bir firmadan araç kiralandığında kiralama işleminin başlangıç ve bitiş tarihleri dijital olarak kayıt altına alınır. Bu sayede kiralama dönemi dışında gerçekleşmiş trafik ihlalleri veya adli vakalardan kiracının sorumlu tutulmasının önüne geçilir.

• KABİS araç kiralama sistemine üye olan kiralama şirketleri, ilgili birimlerce düzenli olarak denetlenir. Araçların teknik bakımları ve donanımları prosedürlere uygun yapılır. Bu sayede sürücüye yüksek standartlarda hizmet ve güvenilirlik sunulur.

Siz de araç kiralamak istediğinizde kişisel verilerinizin korunmasını ve hukuki hak ve sorumluluklarınızın güvence altına alınmasını istiyorsanız Voltify ile tanışabilirsiniz. Voltify olarak KABİS sistemine sahip şeffaf hizmet anlayışımızla sizlere her aşaması denetlenen güvenli kiralama hizmeti sunuyoruz. Kampanyalı fırsat araç kiralama seçeneklerimizin de yer aldığı geniş ürün gamımızdaki güncel elektrikli araç modelleriyle ulaşım ihtiyaçlarınızı kısa veya uzun dönemli olarak karşılamanıza yardımcı oluyoruz.